Chapter 13
The Field and its knower

Lyrics :

Introduction

[ om śrīparamātmane namaḥ ]
atha trayodaśo'dhyāyaḥ.
[kṣetrakṣetrajñavibhāgayogaḥ. ]

Note: It is recommended to include the salutation and the chapter name, when an individual chapter is being chanted.

Verse 1

arjuna uvāca
prakṛtiṁ puruṣaṁ caiva
kṣetraṁ kṣetrajñameva ca
etadveditumicchāmi
jñānaṁ jñeyaṁ ca keśava

Verse 2

śrībhagavānuvāca
idaṁ śarīraṁ kaunteya
kṣetramityabhidhīyate
etadyovetti taṁ prāhuḥ
kṣetrajña iti tadvidaḥ

Verse 3

kṣetrajñaṁ cāpi māṁ viddhi
sarvakṣetreṣu bhārata
kṣetrakṣetrajñayorjñānam
yattajjñānaṁ mataṁ mama

Verse 4

tatkṣetraṁ yacca yādṛkca
yadvikāri yataśca yat
sa ca yo yatprabhāvaśca
tatsamāsena me śṛṇu

Verse 5

ṛṣibhirbahudhā gītam
chandobhirvividhaiḥ pṛthak
brahmasūtrapadaiścaiva
hetumadbhirviniścitaiḥ

Verse 6

mahābhūtānyahaṅkāraḥ
buddhiravyaktameva ca
indriyāṇi daśaikaṁ ca
pañcacendriyagocarāḥ

Verse 7

icchā dveṣaḥ sukhaṁ duḥkham
saṅghātaścetanā dhṛtiḥ
etatkṣetraṁ samāsena
savikāramudāhṛtam

Verse 8

amānitvamadambhitvam
ahiṁsā kṣāntirārjavam|
ācāryopāsanaṁ śaucam
sthairyamātmavinigrahaḥ

Verse 9

indriyārtheṣu vairāgyam
anahaṅkāra eva ca
janmamṛtyujarāvyādhi-
duḥkhadoṣānudarśanam

Verse 10

asaktiranabhiṣvaṅgaḥ
putradāragṛhādiṣu
nityaṁ ca samacittatvam
iṣṭāniṣṭopapattiṣu